Nagrade PRESAD MUDROSTI i INICIJAL 60. Niškog sajma knjiga

Žiri za nagrade PRESAD MUDROSTI i INICIJAL 60. Niškog sajma knjiga, koji je radio u sastavu: Prof. Dr Dejan Milutinović, književni teoretičar i kritičar iz Niša, predsednik i članovi Ivica Živković, književnik i profesor iz Niša i Goran Stanković, književnik i naučni publicista iz Niša, na sednici održanoj 2.12.2025. jednoglasno je doneo

ODLUKU

 Nagrada PRESAD MUDROSTI za kompletnu produkciju dodeljuje se Državnom arhivu Srbije iz Beograda, koji kroz svoja izdanja čuva i aktualizuje građu, tekstove i dokumente od izuzetnog značaja za nacionalnu kulturu.

Izuzetno značajna državna institucija, sa svojom promišljenom i stručnom izdavačkom delatnošću, često nedovoljno zapaženom, niškoj čitalačkoj publici predstavlja izdanja iz edicija kao što su: Istorija srpske diplomatije, Mala biblioteka, Vizuelna istorija, Podsećanja, Lični fondovi, Administrativni fondovi, Prelomne godine, zatim brojne publikacije objavljene u okviru edicije Posebna izdanja, studijski katalozi, multimedijalna, kao i razna druga izdanja nastala u okviru svoje bogate izdavačke delatnosti.

Nagrada PRESAD MUDROSTI za najvredniju ediciju dodeljuje se Kulturnom centru Vojvodine iz Novog Sada i Narodnoj biblioteci Srbije iz Beograda za „Književnoistorijska i esejistička dela Milorada Pavića“ (2023-2025). Ova edicija je posebno skrenula pažnju na donekle zanemaren segment Pavićevog stvaralaštva.

Objavljivanjem knjiga „Jezičko pamćenje i pesnički oblik”, „Istorija, stalež i stil” i „Roman kao država i drugi ogledi”, završen je trogodišnji kapitalni projekat objavljivanja sabranih književnoistorijskih i esejističkih dela Milorada Pavića. Izuzetno značajne knjige iz oblasti teorije i istorije književnosti Milorada Pavića nisu objavljivane proteklih 40 godina, a sada su i prvi put sveobuhvatno objavljene. Ukupno devet  knjiga, podeljenih u tri kola, sada su dostupne javnosti.

Nagrada PRESAD MUDROSTI za najbolje pojedinačno izdanje dodeljuje se Izdavačkoj kući „Ukronija“ iz Beograda za knjigu Gorana V. Đorđevića „Kontinuitet država u međunarodnom pravu (Jugoslavija pred UN)“. Ova knjiga na naučni i utemeljeni način predstavlja savremenu misao o državotvornosti i samoodređenju.

Takođe, predstavlja i karakterističnu crtu Đorđevićevog naučnog delovanja – hvatanje u koštac sa kontroverznim i komplikovanim pitanjima međunarodnog javnog i međunarodnog krivičnog prava, kao i jednom od neuralgičnih tačaka u međunarodnim odnosima – pravu na samoopredeljenje.

Nagrada INICIJAL za autorski doprinos  umetnosti ili nauci, dodeljuje se Zavodu za udžbenike iz Beograda za knjigu Petra Pjanovića „Kratka istorija srpske kulture“.

Knjiga prikazuje kulturnu istoriju Srba od njenih početaka do kraja 20. veka. Sadržaji su izloženi tematski i po hronologiji. Tako je predstavljena visoka (elitna), masovna (popularna) i narodna kultura. Ova knjiga je pregled najvažnijih pojava i dela, ideja i vrednosti, ličnosti i tokova koji čine kulturnu istoriju srpskog naroda.

Nagrada INICIJAL za delo koje afirmiše knjigu u užem ili širem smislu dodeljuje se Narodnoj biblioteci „Rade Drainac“ iz Prokuplja za knjigu „Rade Drainac: Izabrana dela“. Ovo izdanje afirmiše knjigu kroz poetske, pripovedačke, novinarske i polemičke tekstove Radeta Drainca.

Namera ove knjige je da čitaoci mogu da svestranije sagledaju Drainčev književni rad i pažnju posvete svim oblastima Drainčevog književnog stvaralaštva: poeziji, putopisima, kritici i polemici, dnevnicima, manifestima, prozi… zapravo skoro svim vidovima u kojima se pojavljuje književnost i knjiga.

Nagrada INICIJAL za delo koje spaja sadašnjost i budućnost dodeljuje se „Prometeju“ iz Novog Sada za knjigu „Veliki inkvizitor inteligencije (Filozofija AI sveta i Velika podela“ autora Borislava Agopieva, Dragana Radenovića i Claude Sonnet 4“ Novog Sada. Reč je o žanrovskom hibridu koji umetnost i nauku spaja u okvirima informatičkog društva.

Knjiga osvetljava sukob između onih koji brane granice ljudskosti i onih koji veruju da um ne poznaje biološke okvire. Na jednoj strani – esencijalisti, filozofi i čuvari poretka. Na drugoj – pobornici digitalne slobode, istraživači i mašine koje traže pravo na postojanje. Ova knjiga nije spekulacija o budućnosti – već poziv da prepoznamo sukob koji već traje.

Dejan Milutinović, predsednik

Ivica Živković

Goran Stanković